جوزافا باريارو / آمبروزيو كنتارينى / كاترينو زنو / آنجوللو / وينچنتو دالساندرى ( مترجم : منوچهر اميرى )
48
سفرنامه هاي ونيزيان در ايران ( فارسى )
واقع است . در اين هنگام اين شهرى است خرد و ويرانه و در گذشته شهرى بوده است بزرگ و نامآور . زيرا پيش از آنكه تيمور لنگ آنجا را ويران كند ادويه و ابريشم كه امروز از راه سوريه مىآيد از اينجا مىآمد و به تانا آورده مىشد و تنها شش يا هفت كشتى از ونيز مىفرستادند تا كالاى موجود در تانا را بياورد . در آن هنگام نه ونيز از راه سوريه كالا وارد مىكرد و نه هيچ يك از ملتهايى كه در اين كرانهها مسكن دارند . رود ولگا بزرگ و پهن است و در بيست و هفت ميلى هشتر خان به درياى باكو مىريزد . در اين رود و دريا ماهى فراوان است . اين دريا نمك فراوان دارد و مىتوان از اين رود تقريبا تا مسكو را كه شهرى است از روسيه با كشتى پيمود . از مسكو هر سال كشتيهايى براى بردن نمك به كيترچان ( هشتر خان ) مىآيد . در ميان اين رود جزيرهها و بيشههاى فراوان است كه محيط بعضى از اين جزيرهها به سى ميل مىرسد . در اين بيشهها درختهايى تناور مىرويد كه چون درون آنها خالى شود از آنها قايق مىسازند يكپارچه و چنان بزرگ كه هشت يا ده چارپا و همين شمار مردم در آن جاى مىگيرند . چون از اين رود بگذريم و به سوى شرق شمال شرق و مسكو برويم به موازات كرانه رود پس از پيمودن پانزده منزل به جايى مىرسيم كه بسيارى از تاتاران سكونت دارند . اما اگر به سوى شمال شرقى برويد به مرزهاى روسيه مىرسيد و شهرى به نام ريازان « 1 » كه ازان برادرزن يوحنا ، دوك روسيه « 2 » است . در آنجا همه مسيحى و پيرو كليساى يونانند . اين سرزمين بسيار حاصلخيز است و فراوان گندم و گوشت و عسل و بسيار چيزهاى ديگر دارد . نوشابهاى دارند به نام بوسا « 3 » كه به معنى آبجو سياه است . همچنين بسيارى بيشهها و روستاها در آنجا است . چون كمى آن سوتر رويد به شهر كولونا « 4 » مىرسيد . اين هر دو شهر باروى چوبين دارند و خانهها را هم از چوب مىسازند . زيرا كه در اين پيرامون سنگ كم است . چون سه منزل از آنجا گذشتى
--> ( 1 ) . در متن Risan ، ظاهرا بايد همين « ريازان » كنونى باشد . ( 2 ) . a brother in Lawe of john Dukeg Rossia ( 3 ) . بوزه ، لفظى فارسى است كه در تركى رواج دارد ، نوعى آبجو است كه در اين مورد همان كواس Kwass مىباشد . ( 4 ) . Colona